tirana, Albania

la pietra bianca

edificio abitativo

White is the ephemeral emblem of perpetual movement. Richard MEIER

Case di architettura popolare, città di Berat (Albania)

Spesso, di fronte ad un’architettura che risulta essere inodore, insapore e incolore nasce l’idea di inserirvi una sorta di diamante, una pietra preziosa, che si contrapponga alle imperfezioni architettoniche che in essa sono insite. Nella Tirana dei tanti colori, che spesso, nell’insieme, risulta però essere incolore, è stato da tempo dimenticato il Bianco, il Bianco Mediterraneo. E’ stato dimenticato il Bianco delle case di Berat, il Bianco della più riuscita architettura popolare albanese, proprio quel Bianco che aveva meravigliato anche Le Corbusier durante il suo viaggio nei Balcani. A questa architettura popolare lui avrebbe attribuito “la legge del latte di calce”, mettendola a confronto con le “impurità dell’arte decorativa”… “Il bianco della calce è assoluto, esso smaschera ogni cosa, come il nero sul bianco: è sincero ed onesto… Il bianco della calce è troppo prezioso, per i ricchi così come per i poveri, per tutto il mondo, così come lo sono il pane, il latte e l’acqua, sia per lo schiavo sia per il re”1.

Case di architettura popolare, città di Ohrid (Macedonia)

Questa è l’idea su cui si è fondato il progetto di tale edificio abitativo, ubicato all’interno di un quartière piuttosto comune a Tirana, ove convivono costruzioni prive di una vera e propria architettura. Un edificio che cerca di decontestualizzarsi da ciò che lo circonda anche se, in modo del tutto naturale, cerca di trovare una sua collocazione tra le altre costruzioni. La posizione dell’edificio, in mezzo alle vie attigue, ne esalta ancora di più il solitario ergersi che fa risaltare, dai quattro lati, le sue forme sculturali.

Per poter racchiudere la sua forma in un unico corpo, i balconi sono stati concepiti con lo stesso motivo della facciata, e la loro sporgenza mitigata tramite un taglio obliquo nella parte superiore ed inferiore. La “rottura del ritmo” delle finestre rimanda all’architettura popolare delle città balcaniche e di quelle albanesi, in cui la casuale sovrapposizione delle finestre e dei volumi delle abitazioni, rappresenta l’emozione più grande.

Guri i bardhë

White is the ephemeral emblem of perpetual movement. Richard MEIER

Shpesh mes arkitekturës pa aromë, pa shije e pa ngjyrë të vjen ideja për të futur një lloj diamanti, një gur të çmuar, për ta vënë atë përballë papastërtive arkitekturore që na rrethojnë. Në Tiranën e shumë ngjyrave por që shpesh duket e pangjyrë prej kohësh është harruar e bardha, e bardha e Mesdheut. Është harruar e bardha e shtëpive të qytetit të Beratit, e arkitekturës popullore më të arritur shqiptare. Është kjo e bardhë që befasoi edhe Le Corbusier-në gjatë udhëtimit të tij nëpër Ballkan. Kësaj arkitekturë popullore ai do ti atribuonte “ligjin e sherbetit të gëlqeres” duke e vënë përballë “papastërtive” të artit dekorativ…” E bardha e gëlqeres është absolute, ajo demaskon çdo gjë, si e zeza mbi të bardhë: është e sinqertë dhe e ndershme…E bardha e sherbetit të gëlqeres është tepër e çmuar si për të pasurit dhe të varfrit, për të gjithë botën, siç janë tepër të çmuara buka, qumështi dhe uji, si për skllavin ashtu dhe për mbretin”1.

Kjo ka qenë ideja bazë e projektit të këtij pallati banimi në brendësi të një blloku banimi tepër të zakonshëm në Tiranë me ndërtime të privuara nga arkitektura, i cili merr përsipër të mos kontestualizohet me atë çka e rrethon edhe pse kërkon vendin e tij në mënyrë të natyrshme mes të tjerëve. Duke qenë se rrethohet nga rrugë, kjo e favorizon edhe më tepër qëndrimin që ai të prezantojë si vetmitar në të katër anët të gjitha format e tij skulpturore. Për ta mbyllur formën e tij në një trup të vetëm ballkonet janë dimensionuar me të njëjtin motiv me fasadën duke zbutur daljen e tyre me anën e një prerje të pjerrët lartë e poshtë. Prishja e ritmit të dritareve të çon në arkitekturën popullore të qyteteve ballkanike dhe atyre shqiptare, ku mbivendosja rastësore e tyre dhe e volumeve të banesës përbën dhe emocionin më të madh të këtyre qyteteve.

artan raça

1… » Le blanc de chaux est absolu, tout s’y détache, s’y écrit absolument, noir sur blanc : c’est franc et loyal…Le lait de chaux est la richesse du pauvre et du riche, de tout le monde, comme le pain, le lait et l’eau sont la richesse de l’esclave et du roi. »

Europaconcorsi Beta

la pietra bianca