© NIO architecten . Pubblicata il 28 Maggio 2009.

Het lijkt een contradictie: iets materieels maken als ode aan Spinoza. Zou een louter spirituele lofzang niet gepaster zijn? Het antwoord is simpelweg ‘nee’, want geschreven en gesproken hymnen van Spinoza zijn er genoeg. Wat wij nodig hebben, wat Amsterdam nodig heeft, is een gebouwde geste die even subliem is als het denken van de radicale verlichter. Geen standbeeld, maar een publieke voorziening, een voor iedereen toegankelijk centrum dat niet alleen Spinoza voor het voetlicht brengt maar ook Amsterdam als hoofdstad van Spinoza.

© NIO architecten . Pubblicata il 28 Maggio 2009.

Het voorstel ligt geheel in de lijn van de torentraditie van Amsterdam (Montelbaantoren, Haringpakkerstoren, Schreierstoren, om maar een paar te noemen) en belichaamt tegelijkertijd de ‘ladder’ van Spinoza. Onderin, op de begane grond, de ruimte voor de eerste vorm van kennis – ‘mening’ of ‘verbeelding’ – die berust op vage, willekeurige ervaring. Het tweede niveau is de ruimte voor het verstand, de rede, helder, welonderscheiden en systematisch gedefinieerd. Maar waar het om gaat is de ruimte bovenin, de ruimte voor het intuïtieve weten, voor de totale ‘doorzichtigheid’ van het wezen van de dingen.

© NIO architecten . Pubblicata il 28 Maggio 2009.

In het centrum van Amsterdam zijn veel plekken voor de Spinozatoren aan te wijzen, maar wellicht is het Mr. Visserplein de meest uitgelezen locatie. Hier, vlakbij de plek waar Spinoza geboren is, zou de spiegelende gevel van de toren drie geloofsinstituten weerkaatsen: de zeventiende-eeuwse Portugees-Israëlitische Synagoge, de Hoogduitse synagoge (nu onderdeel van het Joods Historisch Museum) en de negentiende-eeuwse Mozes en Aaronkerk. Wat is er mooier dan deze directe illustratie van zuiver spinozistische en Amsterdamse tolerantie?

© NIO architecten . Pubblicata il 28 Maggio 2009.

De Spinoza Toren in Amsterdam

© NIO architecten . Pubblicata il 28 Maggio 2009.

adres: Waterlooplein/Mr. Visserplein, Amsterdam, HOLLAND ontwerp: NIO architecten opdrachtgever: Stichting Spinoza Centrum Amsterdam aannemer: - constructeur: - ontwerpteam: Joost Kok, Maurice Nio, Jan Willem Terlouw start ontwerp: 2008 oplevering: 2010 bouwkosten: € -

© NIO architecten . Pubblicata il 28 Maggio 2009.

© NIO architecten . Pubblicata il 28 Maggio 2009.

© NIO architecten . Pubblicata il 28 Maggio 2009.

© NIO architecten . Pubblicata il 28 Maggio 2009.

© NIO architecten . Pubblicata il 28 Maggio 2009.

© NIO architecten . Pubblicata il 28 Maggio 2009.

© NIO architecten . Pubblicata il 28 Maggio 2009.

© NIO architecten . Pubblicata il 28 Maggio 2009.

© NIO architecten . Pubblicata il 28 Maggio 2009.

© NIO architecten . Pubblicata il 28 Maggio 2009.

© NIO architecten . Pubblicata il 28 Maggio 2009.